“Schatje, we gaan!”

Je bent in de speeltuin en het is tijd om te gaan. En je kind wil niet weg.

Stel je voor: je bent lekker je ding aan het doen, helemaal in je sas, en iemand komt met je jas aan en zegt dat je à la minute alles mag laten vallen. Dan ben je niet blij. Dus dat je kind niet direct huppelend jouw kant op komt, daar kun je met je hoofd vast nog wel bij. Dat je kind zich vervolgens krijsend ter aarde stort of naar je hoofd slingert dat je een verschrikkelijke ouder bent — dat is verder van je bed.

Klopt. Maar we moeten ook onthouden: jij bent volwassen. Je kind is nog in ontwikkeling. Hoe zit dat dan, en wat kun je wel of niet verwachten?

Executieve functies

Executieve functies zijn de regelaars in het brein. Ze helpen je stoppen met wat je aan het doen bent, onthouden wat de bedoeling was, emoties een beetje bijsturen en schakelen als het plan verandert.

Kleine maar belangrijke kanttekening: je wordt er niet mee geboren. De ontwikkeling van executieve functies is een marathon, geen sprint. Ze beginnen zich te ontwikkelen in de vroege kindertijd en zijn pas echt uitgerijpt ergens in de vroege volwassenheid — zo rond de 23 à 25 jaar. Ja, echt.

Dat betekent niet dat kinderen stuurloos zijn, maar wel dat we soms meer van ze verwachten dan hun brein op dat moment aankan.

Wat kun je dan wél doen?

Maak het vertrek voorspelbaarder, dat geeft je kind ruimte om mentaal vast te schakelen. Kondig vijf minuten van tevoren dat jullie bijna gaan, zodat het einde minder onverwacht komt. Niet door het van de andere kant van de speeltuin in het luchtledige te roepen. Loop naar je kind toe, zak door je knieën, maak contact en zorg dat je kind je echt hoort. Eventueel samen bedenken wat je kind nog wil doen voor je vertrekt: een keer van de glijbaan of nog 10x heen en weer op de schommel?

Is het moment daar en lukt meewerken niet? Een paar tactieken die kunnen helpen — gebruik wat past bij het moment, het zijn geen stappen die je per se in volgorde doorloopt.

Benoem wat je ziet en houd de grens vast: “Je wilt nog niet gaan en het is tijd om te vertrekken.” Zeg het rustig, één keer, en geef je kind daarna de tijd om te landen. Tot tien tellen voor je iets herhaalt of vraagt kan enorm schelen — een brein in emotie heeft even de ruimte nodig. Steek daarna je hand uit — een concrete, rustige uitnodiging werkt beter dan woorden alleen.

Geef een beperkte keuze: “Doe je eerst je jas aan of je schoenen?” Hiermee verschuift de focus van weggaan naar hóé je weggaat.

En als het echt niet lukt: “Ik zie dat het nu even niet lukt, dus ik ga je helpen.” Geen straf, geen grote woorden — gewoon rustig handelen.

Je verandert de emotie niet, maar je draagt hem samen. Door kalm te blijven, leen je je kind jouw rust. En dat is precies de ondersteuning die een brein in aanbouw nodig heeft.

Nog meer opties

Blijft je kind hier heel veel moeite mee hebben? Oefen dan eens op een neutraal moment hoe je samen weg gaat door met je kind een rollenspel te doen. Houd het luchtig en vergeet vooral niet veel te lachen. Liever niet zelf een rol spelen? Knuffels en poppen lenen zich ook heel goed voor dit soort oefening.

Houd het luchtig. Soms helpt het om de overgang in een spelletje te verpakken: “Gaan we springen als een kangoeroe of rennen als een cheetah?” of “Hoeveel tellen hebben we nodig om bij de fiets te komen?” Zeker bij jonge kinderen kan spel echt het verschil maken.

Spreek van tevoren een teken af. Een non-verbaal signaal — een knipoog, een specifiek gebaar, een geluid — kan enorm helpen. Kind én ouder weten dan wat het betekent, zonder dat je midden in de drukte woorden nodig hebt. Oefen het op een rustig moment thuis, zodat het vertrouwd voelt als je het nodig hebt. Hoe cool is het dat jullie nu kunnen praten zonder woorden?!

Als het écht ontploft. Beperk je woorden, blijf kalm en handel rustig. Hoe meer woorden je gebruikt als een kind in volle emotie zit, hoe minder er landt. Eén zin, kalme stem, rustig handelen. De uitleg komt later — als het stof is neergedaald.